{"id":2276,"date":"2022-10-03T00:30:00","date_gmt":"2022-10-03T00:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/pimposhka.pl\/?p=2276"},"modified":"2022-10-02T20:27:27","modified_gmt":"2022-10-02T20:27:27","slug":"patodeweloperka-i-mgla-mozgowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pimposhka.pl\/?p=2276","title":{"rendered":"mg\u0142a m\u00f3zgowa i Patodeweloperka"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzisiejszy wpis jest niejako kontynuacj\u0105 tego sprzed tygodnia. Lojalnie uprzedzam, \u017ce wpis jest d\u0142ugi, prowokuje do my\u015blenia i zawiera lokowanie brzydkiego s\u0142owa. Je\u015bli uwa\u017cacie, \u017ce w zesz\u0142ym tygodniu poruszy\u0142am ci\u0119\u017cki temat to\u2026 ten jest ci\u0119\u017cszy.&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Skradziona uwaga<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u0144czy\u0142am w\u0142a\u015bnie czyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Burkemana, gdy w \u2018Polityce\u2019 (wydanie 37\/2022) wpad\u0142 mi w oko artyku\u0142 Bartka Chaci\u0144skiego zatytu\u0142owany \u2018P\u0142acimy uwag\u0105\u2019 b\u0119d\u0105cy streszczeniem ksi\u0105\u017cki \u2019Stolen focus\u2019 (Johan Hari). (W\u0142a\u015bnie sobie zda\u0142am spraw\u0119, \u017ce oboje wybrali\u015bmy ten sam cytat o 200 tysi\u0105cach ludzkich \u017cy\u0107). \u015aci\u0105gn\u0119\u0142am sobie pr\u00f3bk\u0119 ksi\u0105\u017cki na Kindla, szybko si\u0119 wkr\u0119ci\u0142am i kupi\u0142am ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Temat mnie bardzo interesuje, mia\u0142am ju\u017c zapisany podobny artyku\u0142 z The Timesa, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w czasach kiedy Fejsbuk mia\u0142 problemy i Zukerberg zeznawa\u0142 przed kongresem.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tezy zawarte w tej ksi\u0105\u017cce trafi\u0142y u mnie na podatny grunt. Od dawna mam problem ze skupieniem si\u0119, trudno mi jest utrzyma\u0107 uwag\u0119. Cz\u0119sto zapominam, nie kojarz\u0119, m\u00f3zg mi si\u0119 lasuje. Je\u015bli jakim\u015b cudem si\u0119 skupi\u0119 i pracuj\u0119 w tzw. ci\u0105gu, to maksymalnie mog\u0119 tak cztery godziny (z niewielkimi przerwami oczywi\u015bcie). Potem jestem totalnie wypluta i przez reszt\u0119 dnia nadaj\u0119 si\u0119 tylko do odpisywania na mniej wa\u017cne emaile.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie pami\u0119tam dok\u0142adnie momentu, kiedy zacz\u0119\u0142am potrzebowa\u0107 \u2018wspomagaczy\u2019 aby ogarnia\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 ale by\u0142o to chyba jako\u015b po urodzeniu starszej P.&nbsp;&nbsp;Mia\u0142am m\u00f3zg jak jajecznic\u0119 i wtedy zacz\u0119\u0142am potrzebowa\u0107 kalendarza, przypomnie\u0144 w telefonie, notatek, zacz\u0119\u0142am robi\u0107 zdj\u0119cia r\u00f3\u017cnym rzeczom, ku pami\u0119ci.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To nie tylko wina telefonu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo d\u0142ugo uwa\u017ca\u0142am, \u017ce problemem jest m\u00f3j telefon. Przeczyta\u0142am kilka ksi\u0105\u017cek o tym, jak fachowcy z Doliny Krzemowej zaprojektowali telefon tak, aby nas notorycznie rozprasza\u0142. Nie ukrywam, \u017ce jestem uzale\u017cniona od mojego telefonu. Gapi\u0119 si\u0119 na niego \u015brednio trzy godziny dziennie a podnosz\u0119 go jakie\u015b sto razy w ci\u0105gu dnia. Kilkakrotnie pr\u00f3bowa\u0142am to zmieni\u0107, przeczyta\u0142am nawet ksi\u0105\u017ck\u0119 \u2018Jak zerwa\u0107 ze swoim telefonem\u2019 ale niestety bezskutecznie. Owszem, telefon nam nie sprzyja ale problem jest du\u017co bardziej rozleg\u0142y. Wspomniany w dyskusji telewizor i osza\u0142amiaj\u0105cy wyb\u00f3r kana\u0142\u00f3w telewizyjnych jest dla nas r\u00f3wnie\u017c niekorzystny. Mo\u017cemy ciurkiem ogl\u0105da\u0107 nasze ulubione programy, mo\u017cemy \u015bledzi\u0107 wiadomo\u015bci 24 godziny na dob\u0119. Za to wszystko s\u0105 odpowiedzialne firmy technologiczne jak Meta, nazywane generalnie Big Tech.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opr\u00f3cz technologicznych gigant\u00f3w, na nasz\u0105 uwag\u0119 z\u0142y wp\u0142yw ma dieta czyli giganci spo\u017cywczy i biznes nazywany Big Food. To, \u017ce jako\u015b\u0107 dost\u0119pnego jedzenia znacz\u0105co si\u0119 pogorszy\u0142a w ci\u0105gu ostatnich dwudziestu lat chyba nikogo nie zaskoczy. Je\u015bli nasze cia\u0142a wygl\u0105daj\u0105 dzisiaj gorzej a przeci\u0119tna talia powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 o ile\u015b tam centymetr\u00f3w to i nasz m\u00f3zg pewnie ucierpia\u0142.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do technologii, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 przeciwko nam i diety, kt\u00f3ra jest dla nas niezdrowa do\u0142\u0105cza stres, niedob\u00f3r snu oraz zanieczyszczenie \u015brodowiska, na przyk\u0142ad smog. Wszystkie te czynniki sprawiaj\u0105, \u017ce coraz trudniej jest nam si\u0119 skupi\u0107, \u017ce jeste\u015bmy zapominalscy, \u017ce mamy kryzys zdrowia psychicznego i generalnie coraz ni\u017csz\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mg\u0142a m\u00f3zgowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Termin \u2018mg\u0142a m\u00f3zgowa\u2019 pojawi\u0142 si\u0119 w mediach w kontek\u015bcie koronawirusa ale wydaje mi si\u0119, \u017ce zacz\u0119li\u015bmy wreszcie dostrzega\u0107 temat. Ludzie powoli zaczynaj\u0105 sobie u\u015bwiadamia\u0107, \u017ce co\u015b jest z nimi nie tak. Nie jestem neurochirurgiem, psychiatr\u0105 ani epidemiologiem wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 si\u0119 wypowiada\u0107 na temat, czy Covid faktycznie zmieni\u0142 masowo biologi\u0119 naszego m\u00f3zgu. W Oxfordzie dopiero zacz\u0119li to bada\u0107. Jestem jednak przekonana, \u017ce \u2018mg\u0142a m\u00f3zgowa\u2019 jest nie tylko pok\u0142osiem przebytej choroby ale r\u00f3wnie\u017c przebytej pandemii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystkie czynniki, kt\u00f3ra powoduj\u0105 zaburzenia naszej koncentracji wyst\u0105pi\u0142y masowo w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch lat. Generalizuj\u0105c nasza dieta si\u0119 popsu\u0142a (zamkni\u0119ci w domach przytyli\u015bmy), mieli\u015bmy bezprecedensow\u0105 dawk\u0119 stresu bo nag\u0142y spadek dochod\u00f3w albo zdalna szko\u0142a albo \u015bmier\u0107 bliskich. Odci\u0119ci od kina, teatr\u00f3w, si\u0142owni, wyj\u015b\u0107 do restauracji i spotka\u0144 z przyjaci\u00f3\u0142mi jeszcze bardziej zanurzyli\u015bmy si\u0119 w wirtualnym \u015bwiecie Netflixa, Fejsbuka i oczywi\u015bcie 24-godzinnych serwis\u00f3w informacyjnych. Uwa\u017cam, \u017ce jest bardzo prawdopodobne, \u017ce mg\u0142a m\u00f3zgowa, kt\u00f3rej teraz do\u015bwiadczamy jest spowodowana tym, jak ostatnio zmieni\u0142o si\u0119 nasze \u017cycie niezale\u017cnie czy przechorowali\u015bmy Covid czy nie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nie b\u0119dziemy super m\u00f3zgiem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z jednej strony naukowcy maj\u0105 podejrzenia, \u017ce nasz m\u00f3zg ma niemal nieograniczone mo\u017cliwo\u015bci, \u017ce jeszcze wcale go nie poznali\u015bmy. Z drugiej mamy coraz wi\u0119cej przypadk\u00f3w ADHD, Aspergera, Autyzmu i \u0142udzimy si\u0119, \u017ce to dlatego, \u017ce dzi\u015b lepiej si\u0119 diagnozuje. A kryzys zdrowia psychicznego? Depresja, stany l\u0119kowe, ataki paniki? Sk\u0105d to si\u0119 wszystko bierze? Nawet je\u015bli nasz m\u00f3zg ma potencja\u0142 aby zamieni\u0107 nas w super ludzi to my zmierzamy w dok\u0142adnie odwrotnym kierunku. Ja nie pami\u0119tam co jad\u0142am na kolacj\u0119 dwa dni temu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cemy bardzo dba\u0107 o nasze cia\u0142a, odpowiednio si\u0119 od\u017cywia\u0107 i trenowa\u0107 i nasze cia\u0142o b\u0119dzie pos\u0105gowe, wytrzyma\u0142e, zdolne do tego aby przebiec 100m w 9.58 sekundy. Ale cho\u0107by\u015bmy nie wiem co robili to lata\u0107 nigdy nie b\u0119dziemy i nie do\u017cyjemy 200 lat.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podobnie jest z m\u00f3zgiem. Mo\u017cemy trenowa\u0107 szybkie czytanie, mo\u017cemy zajmowa\u0107 si\u0119 kilkoma zadaniami na raz ale prawda jest taka, \u017ce Ci co szybko czytaj\u0105, gorzej przyswajaj\u0105 przeczytane informacje, a Ci co robi\u0105 kilka rzeczy na raz, cz\u0119\u015bciej pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy. Zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119, \u017ce geniusze cz\u0119sto maj\u0105 deficyty w innych obszarach poznawczych, spo\u0142ecznie s\u0105 dziwakami. Nasz m\u00f3zg musi odpoczywa\u0107, musi spa\u0107, nasze my\u015bli musz\u0105 \u2018b\u0142\u0105dzi\u0107\u2019, musimy marzy\u0107. A Big Tech nam w tym wszystkim przeszkadza.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ci\u0105gu dnia mamy wiele naturalnych przerw, czekamy na autobus\/poci\u0105g\/tramwaj. Idziemy do pracy, stoimy w kolejce, czekamy na jedzenie w restauracji. I co? Po 30 sekundach \u2018bezczynno\u015bci\u2019 (je\u015bli nie wcze\u015bniej) wyci\u0105gamy telefon. Sprawdzamy co tam si\u0119 sta\u0142o na \u015awiecie w ci\u0105gu ostatnich pi\u0119ciu minut, co kto wrzuci\u0142 na Fejsa albo Instagrama, czy zmieni\u0142a si\u0119 prognoza pogody na dzi\u015b wiecz\u00f3r, jak tam moje saldo w banku, czy kto\u015b ju\u017c zalicytowa\u0142 na mojej aukcji na Allegro, mo\u017ce wreszcie pojawi\u0142 si\u0119 st\u00f3\u0142 jakiego szukam na OLX, albo kozaki na Vinted. Jakie\u015b nowe informacje u m\u0142odego w Librusie, do kt\u00f3rej otwarty jest supermarket pod domem, czy moja paczka jest ju\u017c w dor\u0119czeniu&#8230;&#8230; No i jak nasz m\u00f3zg ma odpocz\u0105\u0107? Jak ma osi\u0105ga\u0107 sw\u00f3j nadludzki potencja\u0142?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kapitalizm inwigilacji czyli Matrix ju\u017c dawno tutaj jest<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017byjemy w czasach tzw. kapitalizmu inwigilacji (z ang. surveillance capitalism). Nasze dane i nasza uwaga sta\u0142y si\u0119 towarem, firmy Big Tech dos\u0142ownie traktuj\u0105 nas jak kopalni\u0119 surowca, kt\u00f3rym handluj\u0105. Kradn\u0105 nasz\u0105 uwag\u0119 i sprzedaj\u0105 j\u0105 za pieni\u0105dze reklamodawcom. Firmy technologiczne stosuj\u0105 bardzo wyrafinowane techniki aby\u015bmy jak najd\u0142u\u017cej gapili si\u0119 w ekran.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naj\u0142atwiej jest wykorzysta\u0107 do tego telefon, bo to jest urz\u0105dzenie, kt\u00f3re mamy niemal zawsze przy sobie i kt\u00f3re zawsze jest w\u0142\u0105czone. Du\u017co trudniej jest zmodyfikowa\u0107 mikrofal\u0119 albo mikser aby nami manipulowa\u0142. Telewizor sam te\u017c si\u0119 nie w\u0142\u0105czy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Telefony s\u0105 wi\u0119c tak zaprojektowane aby skutecznie nam we wszystkim przeszkadza\u0107. Telefon wydaje d\u017awi\u0119ki, \u015bwieci si\u0119 i wibruje. Cz\u0119sto ma kolorowe etui, a na g\u0142\u00f3wnym ekranie zdj\u0119cie kogo\u015b\/czego\u015b co jest dla nas wa\u017cne. Najnowocze\u015bniejsze modele s\u0105 wyposa\u017cone w czytnik linii papilarnych albo skaner twarzy po to, aby\u015bmy nie musieli m\u0119czy\u0107 si\u0119 przy wpisywaniu kodu dost\u0119pu. Dost\u0119p do telefonu ma by\u0107 jak naj\u0142atwiejszy i jak najszybszy, \u017ceby\u015bmy si\u0119gali po niego wielokrotnie w ci\u0105gu dnia, najcz\u0119\u015bciej bez jakiego\u015b konkretnego celu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po drugie, jak ju\u017c patrzymy na ten telefon, to za wszelk\u0105 cen\u0119 nale\u017cy utrzyma\u0107 nasz\u0105 uwag\u0119. W tym momencie pole do popisu ma w\u0142a\u015bnie \u2018nieko\u0144cz\u0105ca si\u0119 rolka\u2019. Ale przede wszystkim wa\u017cna jest tre\u015b\u0107. Tre\u015b\u0107 musi nas interesowa\u0107. Jeste\u015bmy \u015bledzeni aby algorytm m\u00f3g\u0142 pokaza\u0107 nam informacje, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dla nas jak najbardziej atrakcyjne. W\u0142\u00f3czki, diety, \u0107wiczenia, suplementy, zarz\u0105dzanie czasem, quizy z wiedzy og\u00f3lnej, urz\u0105dzanie wn\u0119trz, maszyny do szycia, Oxford, edukacja wczesnoszkolna&#8230; to wszystko pokazuje si\u0119 mnie, ale Wam niekoniecznie. Dodatkowo tre\u015b\u0107 musi by\u0107 te\u017c sensacyjna. A sensacyjna znaczy z\u0142a. Nasz m\u00f3zg ma tak\u0105 irytuj\u0105c\u0105 cech\u0119, \u017ce skupia si\u0119 tym co negatywne wi\u0119c jeste\u015bmy bombardowani przede wszystkim negatywnymi informacjami.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u0119d\u0105c latem w Polsce by\u0142am zaskoczona, bo polskie media pokazuj\u0105 w telewizji du\u017co bardziej drastyczne zdj\u0119cia z frontu wojennego ni\u017c BBC. R\u00f3\u017cnica jest widoczna ju\u017c na pierwszy rzut oka. Kiedy niedawno zmar\u0142 Gorbaczow, na stronie BBC pojawi\u0142a si\u0119 wzmianka o jego pogrzebie i by\u0142 opis, \u017ce \u017ca\u0142obnicy podchodz\u0105 do otwartej trumny. Zdj\u0119\u0107 nie by\u0142o. Wiedzia\u0142am, \u017ce jak wejd\u0119 na Onet to poka\u017c\u0105 tam zdj\u0119cia otwartej trumny i si\u0119 nie myli\u0142am. Mn\u00f3stwo zdj\u0119\u0107 zw\u0142ok Gorbaczowa w trumnie, w zbli\u017ceniu, w oddaleniu, co kto woli. M\u00f3j m\u00f3zg chcia\u0142 zobaczy\u0107 zdj\u0119cia zw\u0142ok, zajawka w BBC mu nie wystarczy\u0142a, bo pobudzi\u0142a tylko wyobra\u017ani\u0119. Wiedzia\u0142am, \u017ce znajd\u0119 te zdj\u0119cia na Onecie i celowo wesz\u0142am na stron\u0119 portalu aby je zobaczy\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Algorytmy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiele z Was na pewno jest \u015bwiadomych tego, \u017ce istnieje co\u015b takiego w Internecie jak algorytmy i jak podsuwaj\u0105 nam reklamy produkt\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 nas zainteresowa\u0107 albo artyku\u0142y, kt\u00f3re ch\u0119tnie przeczytamy. Mnie osobi\u015bcie to bardzo pasuje. Nie lubi\u0119 zakup\u00f3w (nawet wirtualnych) wi\u0119c podoba mi si\u0119, \u017ce je\u015bli szukam np. polskich kosmetyk\u00f3w naturalnych w UK to namiary na sklep, kt\u00f3rego nie zna\u0142am pojawiaj\u0105 si\u0119 w mojej rolce na Instagramie. Albo reklama sklepu z wykrojami do szycia, albo nowej pasmanterii, albo ciekawego konta do obserwowania. Czasem znajduj\u0119 jaki\u015b filmik instrukta\u017cowy na YouTube ale po obejrzeniu kawa\u0142ka widz\u0119, \u017ce to nie to. Spoko, pod spodem czeka na mnie ju\u017c pi\u0119\u0107 innych filmik\u00f3w na podobny temat.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I cho\u0107 to mi si\u0119 podoba i u\u0142atwia mi \u017cycie to cz\u0119sto jest tego za du\u017co. Ile z was przepad\u0142o na Zalando przegl\u0105daj\u0105c nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 strony z butami czy sukienkami? Albo Ravelry. Jak wpiszemy sobie \u2018vneck pullover\u2019 (sweter w serek) to wyskakuje nam 618 r\u00f3\u017cnych wzor\u00f3w na 13 stronach. Ile razy po szukaniu czegokolwiek w Internecie mieli\u015bcie wra\u017cenie, \u017ce m\u00f3zg wam zaraz eksploduje? Czy godzinne (albo nawet wielogodzinne) poszukiwania nowych wzor\u00f3w (dziewiarskich, krawieckich) albo wn\u0119trzarskich inspiracji sprawi\u0142y, \u017ce po takim maratonie czuli\u015bcie si\u0119 spokojni i zrelaksowani? Bo ja nigdy!\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Algorytmy maj\u0105 te\u017c inne zadanie. Ot\u00f3\u017c maj\u0105 nas&#8230;podkurwi\u0107. Jak to dzia\u0142a? Ot\u00f3\u017c wyobra\u017amy sobie, \u017ce ogl\u0105damy na YouTube filmik o skuteczno\u015bci szczepionek na Covid. Powiedzmy, \u017ce ten filmik to oficjalne, informacyjne wideo wyprodukowane przez NHS (Brytyjski NFZ) za rz\u0105dowe pieni\u0105dze. Filmik si\u0119 sko\u0144czy\u0142 i oto YouTube pokazuje nam rekomendacj\u0119 kolejnych pi\u0119ciu filmik\u00f3w na podobny temat. Ogl\u0105damy kolejny, a potem jeszcze jeden. Polecane filmiki staj\u0105 si\u0119 jednak coraz bardziej radykalne i w pi\u0105tej rundzie YouTube podsuwa nam filmik stworzony przez ruchy antyszczepionkowe o tym, \u017ce szczepionki na Covid prowadz\u0105 do nieodwracalnego uszkodzenia m\u00f3zgu i s\u0105 zrobione z ludzkich p\u0142od\u00f3w. Podkurwiony cz\u0142owiek d\u0142u\u017cej siedzi przed ekranem.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Media spo\u0142eczno\u015bciowe celowo wkr\u0119caj\u0105 nas w dyskusje na gor\u0105ce tematy. Oczywi\u015bcie szczepionki czy aborcja to pewniaki ale ile z nas wkr\u0119ci\u0142o si\u0119 w dyskusj\u0119 na temat praw autorskich do wzor\u00f3w i co jest bezczeln\u0105 kopi\u0105 a co tylko inspiracj\u0105? Za\u0142o\u017c\u0119 si\u0119, \u017ce nikt z nas nie poczu\u0142 si\u0119 lepiej po takiej dyskusji. A przecie\u017c takich temat\u00f3w jest mn\u00f3stwo: karmienie naturalne czy mlekiem modyfikowanym, cesarka czy por\u00f3d naturalny, mama w domu czy w pracy, szko\u0142a prywatna czy pa\u0144stwowa, emigracja czy jednak nie? To s\u0105 akurat tematy, kt\u00f3re mnie \u2018grzej\u0105\u2019 ale ludzie sp\u0119dzili godziny i dni k\u0142\u00f3c\u0105c si\u0119 w sieci czy sukienka na zdj\u0119ciu by\u0142a granatowa czy jednak z\u0142ota, czy najpierw zwil\u017camy szczoteczk\u0119 do z\u0119b\u00f3w wod\u0105 i na to k\u0142adziemy past\u0119 czy odwrotnie, czy ser na pizz\u0119 dajemy na sp\u00f3d czy na wierzch. Doprawdy, to s\u0105 wa\u017cne \u017cyciowe kwestie wymagaj\u0105ce godzinnych dyskusji&#8230;. Big Tech na nas zarobi\u0142, a my stracili\u015bmy kolejne godziny, kt\u00f3re mogliby\u015bmy sp\u0119dzi\u0107 na robieniu czego\u015b co naprawd\u0119 sprawia nam przyjemno\u015b\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niestety, nie chodzi tylko o czas, kt\u00f3ry sp\u0119dzamy fizycznie przed ekranem ale te\u017c o to, jak si\u0119 czujemy i co robimy, kiedy si\u0119 w ten ekran ju\u017c nie patrzymy. Przeczytane rano wiadomo\u015bci mog\u0105 nas \u2018zdo\u0142owa\u0107\u2019 na reszt\u0119 dnia; po gor\u0105cej dyskusji w sieci musimy sobie waln\u0105\u0107 set\u0119 aby jako\u015b zasn\u0105\u0107 a przedtem pok\u0142\u00f3cimy si\u0119 jeszcze ze szwagrem, bo on przecie\u017c \u2018nic nie wie\u2019 bo nie czyta\u0142 tych stron co my. Media spo\u0142eczno\u015bciowe otaczaj\u0105 nas ba\u0144k\u0105 informacyjn\u0105 i przez to nas radykalizuj\u0105. To nie przypadek, \u017ce eksplozja Fejsbuka, Twittera, Instagrama i YouTube zbieg\u0142a si\u0119 w czasie z kryzysem demokracji. Jak to jest, \u017ce nagle do g\u0142osu na ca\u0142ym \u015bwiecie dochodz\u0105 ruchy skrajnie prawicowe? A sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 Trump, PiS i Brexit?\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Te media spo\u0142eczno\u015bciowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">No w\u0142a\u015bnie media spo\u0142eczno\u015bciowe&#8230;. Uwa\u017cam, \u017ce media spo\u0142eczno\u015bciowe to z\u0142o! Jako matka dw\u00f3ch dziewczynek jestem przera\u017cona i mam szczer\u0105 nadziej\u0119, \u017ce jak starsza P. sko\u0144czy 13 lat to media spo\u0142eczno\u015bciowe b\u0119d\u0105 dozwolone od 18 lat i to po pomy\u015blnym przej\u015bciu bada\u0144 psychologicznych.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ile z Was wie jakie s\u0105 legalne limity wiekowe aby za\u0142o\u017cy\u0107 konto na Fejsbuku, Instagramie czy WhatsAppie?\u00a0\u00a0Aby za\u0142o\u017cy\u0107 konto we wszystkich serwisach spo\u0142eczno\u015bciowych trzeba mie\u0107 sko\u0144czone 13 lat, aby legalnie korzysta\u0107 z WhatsAppa w Europie trzeba mie\u0107 sko\u0144czone&#8230; 16 lat! Niestety nie ma legalnych limit\u00f3w aby ogl\u0105da\u0107 YouTube czy TikToka ale przynajmniej YouTube ma wersj\u0119 dla dzieci.\u00a0Nie wiem jak to wygl\u0105da w Waszych domach, u Waszych dzieci i wnuk\u00f3w. Ma\u0142e Pimposhki s\u0105 jeszcze za m\u0142ode aby mie\u0107 telefon ale dzieci moich kuzyn\u00f3w s\u0105 starsze.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moja chrze\u015bnica numer trzy ma dziewi\u0119\u0107 lat i konto na Instagramie, kt\u00f3re jest og\u00f3lnodost\u0119pne. Na tym koncie udost\u0119pnia filmiki ze sob\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej (czasem z kole\u017cank\u0105, kt\u00f3ra wygl\u0105da na r\u00f3wnolatk\u0119), na jednym jest owini\u0119ta tylko w r\u0119cznik jakby w\u0142a\u015bnie wysz\u0142a z k\u0105pieli. Moja chrze\u015bnica numer dwa, lat 11 i p\u00f3\u0142 rozmawia ze mn\u0105 przez WhatsAppa (jej obecne zdj\u0119cie profilowe ma na\u0142o\u017cony filtr, cho\u0107 m\u0142oda jest \u015bliczna jak obrazek i to taki Instagramowy). Jak mia\u0142a 9 lat to na komuni\u0119, zgodnie z \u017cyczeniem kupi\u0142am jej smartfona i nie by\u0142 to jej pierwszy telefon. C\u00f3rka kuzyna numer jeden (par\u0119 dni temu sko\u0144czy\u0142a 13 lat) od dawna ma konto na Instagramie (r\u00f3wnie\u017c og\u00f3lnodost\u0119pne) i konto na Fejsbuku. Kiedy widzia\u0142am si\u0119 z ni\u0105 w lutym, na pytanie co s\u0142ycha\u0107, pierwsze co powiedzia\u0142a to \u2018tata zabra\u0142 mi telefon\u2019. Przez Fejsbukowego mesend\u017cera rozmawiam r\u00f3wnie\u017c z jej siostr\u0105, kt\u00f3ra sko\u0144czy w listopadzie 10 lat. Mnie jest to na r\u0119k\u0119, bo w to lato odkry\u0142am, \u017ce dzi\u0119ki tym komunikatorom mog\u0119 nawi\u0105za\u0107 dobry kontakt z najm\u0142odszym pokoleniem. Dodam, \u017ce wszystkie dziewczyny maj\u0105 w sumie spoko rodzic\u00f3w, zaanga\u017cowanych i wykszta\u0142conych. Normalne rodziny, \u017cadna patologia, dzieciaki nie s\u0105 zostawione same sobie, chodz\u0105 na taniec, s\u0105 harcerkami, graj\u0105 na gitarze, dobrze si\u0119 ucz\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zastanawia mnie jak to jest, \u017ce Fejsbuk i tym podobne s\u0105 legalne dopiero od 13 roku \u017cycia a ile r\u00f3\u017cnych organizacji dzieci\u0119cych ma tam swoje konta. Ile r\u00f3\u017cnych szk\u00f3\u0142 ta\u0144ca, dru\u017cyn harcerskich, klub\u00f3w pi\u0142karskich, judo czy karate, k\u00f3\u0142ek teatralnych itp. maj\u0105 strony na Fejsbuku, gdzie pojawiaj\u0105 si\u0119 og\u0142oszenia o zbi\u00f3rkach, wyjazdach, koncertach, zawodach i wyst\u0119pach. Ile m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy legalnie nie mog\u0105 jeszcze korzysta\u0107 z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych u\u017cywaj\u0105 ich do komunikacji i organizacji r\u00f3\u017cnych wycieczek, biwak\u00f3w, wypad\u00f3w w ramach zaj\u0119\u0107 pozaszkolnych?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I ja te\u017c, jak starsza P. sko\u0144czy 13 lat (a pewnie wcze\u015bniej) kupi\u0119 jej telefon kom\u00f3rkowy oszukuj\u0105c si\u0119, \u017ce to dla jej bezpiecze\u0144stwa. No i przecie\u017c nie mo\u017ce by\u0107 odludkiem, nie b\u0119d\u0119 c\u00f3rki skazywa\u0107 na spo\u0142eczny ostracyzm i wykluczenie skoro wszyscy jej przyjaciele ju\u017c dawno rozmawiaj\u0105 ze sob\u0105 przez SnapChata a ich idolami s\u0105 influencerzy z TikToka.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest dla mnie niepoj\u0119te, \u017ce media spo\u0142eczno\u015bciowe nie s\u0105 w \u017caden spos\u00f3b kontrolowane i regulowane. Czy daliby\u015bmy dziecku do jedzenia co\u015b, co zawiera\u0142oby sk\u0142adniki bez atestu, dopuszczone do spo\u017cycia bez kontroli sanepidu i agencji \u017cywno\u015bci?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kilka s\u0142\u00f3w o papierosach<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Media spo\u0142eczno\u015bciowe s\u0105 jak papierosy. Jeszcze 50-60 lat temu papierosy by\u0142y zdrowe. Palono je wsz\u0119dzie (w kinie, w samolocie, u fryzjera) a w reklamach papieros\u00f3w wyst\u0119powa\u0142y ca\u0142e rodziny, gdzie rodzice palili przy u\u015bmiechni\u0119tych dzieciach. Sporo czasu up\u0142yn\u0119\u0142o zanim zacz\u0119to zauwa\u017ca\u0107, \u017ce papierosy mog\u0105 powodowa\u0107 raka p\u0142uc. Oczywi\u015bcie by\u0142a to bardzo niewygodna prawda, koncerny tytoniowe pr\u00f3bowa\u0142y takie sensacje dyskredytowa\u0107, publikowa\u0142y \u2018swoje\u2019 badania, kt\u00f3re przeczy\u0142y tym rewelacjom. Dzisiaj wiemy ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce 80% przypadk\u00f3w raka p\u0142uc jest bezpo\u015brednio spowodowanych paleniem. Wiemy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wdychanie dymu przez osoby postronne te\u017c jest szkodliwe. Mamy kategoryczny zakaz palenia w przestrzeni publicznej, reklamy papieros\u00f3w s\u0105 zakazane, papierosy nie s\u0105 eksponowane w sklepach (s\u0105 sprzedawane \u2018spod lady\u2019), na paczkach zosta\u0142y umieszczone slogany i drastyczne zdj\u0119cia, kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 zniech\u0119ci\u0107 do palenia. Dla palaczy jest dost\u0119pna medyczna pomoc w rzuceniu na\u0142ogu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzisiaj zaczynamy dostrzega\u0107, \u017ce by\u0107 mo\u017ce media spo\u0142eczno\u015bciowe maj\u0105 na nas z\u0142y wp\u0142yw. Powoli zaczynamy \u0142\u0105czy\u0107 fakty. Kryzys zdrowia psychicznego w najwi\u0119kszym stopniu dotyczy ludzi m\u0142odych, kt\u00f3rzy najwi\u0119cej czasu sp\u0119dzaj\u0105 w telefonach, a odsetek samob\u00f3jstw w tej grupie wiekowej ro\u015bnie. Pojawiaj\u0105 si\u0119 badania, kt\u00f3rych wyniki sugeruj\u0105, \u017ce media spo\u0142eczno\u015bciowe maj\u0105 z\u0142y wp\u0142yw na poczucie naszej warto\u015bci, a szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d nastoletnich dziewcz\u0105t. Hejtowanie, trollowanie, dezinformacja, cyberprzest\u0119pstwa, radykalizacja, pedofilia, mobbing, manipulacja \u015bwietnie rozwijaj\u0105 si\u0119 na Instagramie i TikToku.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Big Tech oczywi\u015bcie zaprzecza, pokazuje \u2018swoje\u2019 badania, powo\u0142uje specjalne dzia\u0142y \u2018etyczne\u2019, kt\u00f3re maj\u0105 bada\u0107 problem i mu zapobiega\u0107. Problem polega na tym, \u017ce wykazanie zwi\u0105zku przyczynowo-skutkowego w przypadku medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych jest du\u017co trudniejsze ni\u017c w przypadku papieros\u00f3w. Poza tym Big Tech tylko dostarcza nam tre\u015bci, kt\u00f3re przecie\u017c tworz\u0105 inni. W UK w\u0142a\u015bnie trwa bezprecedensowe \u015bledztwo. Chodzi o czternastoletni\u0105 Molly Russell, kt\u00f3ra pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo. Prawnicy rodziny pr\u00f3buj\u0105 udowodni\u0107, \u017ce wp\u0142yw na to mia\u0142y media spo\u0142eczno\u015bciowe. Dziewczyna przed \u015bmierci\u0105 przegl\u0105da\u0142a strony internetowe z tre\u015bci\u0105 o samookaleczaniu i samob\u00f3jstwie (w tym mi\u0119dzy innymi Pinterest i Instagram).\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Archie Battersbee to dwunastolatek, kt\u00f3rego mama znalaz\u0142a nieprzytomnego w domu. Mia\u0142 na szyi pasek od szlafroka. Archie nigdy nie odzyska\u0142 przytomno\u015bci, zmar\u0142 niedawno kiedy rodzina przegra\u0142a g\u0142o\u015bny proces o nieod\u0142\u0105czanie go od respiratora. Istnieje podejrzenie, \u017ce Archie bra\u0142 udzia\u0142 w \u2018wyzwaniu\u2019 popularnym na TikToku polegaj\u0105cym na podduszeniu si\u0119, a\u017c do czasowej utraty przytomno\u015bci. Polewanie si\u0119 wod\u0105 z lodem z wiadra w celach dobroczynnych (\u2018wyzwanie\u2019, kt\u00f3re kr\u0105\u017cy\u0142o w sieci kilka lat temu) wydaje si\u0119 by\u0107 takie niewinne. Dwa tygodnie temu w Leicester wybuch\u0142y na ulicy zamieszki na tle religijnym i rasowym. Policja bada spraw\u0119, bo s\u0105 podejrzenia, \u017ce zapalnikiem wydarze\u0144 by\u0142 fa\u0142szywy wpis na Twitterze, w kt\u00f3rym muzu\u0142ma\u0144ska matka napisa\u0142a o rzekomej, nieudanej pr\u00f3bie porwania jej c\u00f3rki przez wyznawc\u00f3w hindu. Ufff!\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To nie jest nasza wina<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest jeszcze co\u015b, co dopiero ostatnio zacz\u0119\u0142am zauwa\u017ca\u0107. Ot\u00f3\u017c wielkie korporacje zrzucaj\u0105 win\u0119 na nas, u\u017cytkownik\u00f3w. To, \u017ce jeste\u015bmy coraz grubsi od kalorycznego jedzenia produkowanego przez Big Food jest nasz\u0105 win\u0105. To my jeste\u015bmy beznadziejni i mamy zero samokontroli bo nie potrafimy si\u0119 oprze\u0107 lodom o smaku solonego karmelu albo czipsom o smaku s\u0142odkiego czili.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Solony karmel to smak, kt\u00f3ry zosta\u0142 wyprodukowany przez naukowc\u00f3w i technolog\u00f3w \u017cywienia. To smak, kt\u00f3ry by\u0142 testowany na setkach ochotnik\u00f3w w grupach fokusowych i wielokrotnie modyfikowany tak, aby zawiera\u0142 idealne po\u0142\u0105czenie smaku s\u0142onego i s\u0142odkiego. Nasz m\u00f3zg ma popada\u0107 w eufori\u0119 za ka\u017cdym razem kiedy go jemy. Ale to nasza wina, \u017ce nie potrafimy mu si\u0119 oprze\u0107 (!). To my mamy problem, bo nie umiemy przej\u015b\u0107 w sklepie oboj\u0119tnie ko\u0142o ciastek\/batonik\u00f3w\/bu\u0142eczek strategicznie wyeksponowanych, w zwracaj\u0105cych uwag\u0119 opakowaniach i jeszcze dodatkowo w promocji! Rz\u0105dy co prawda staraj\u0105 si\u0119 co\u015b z tym zrobi\u0107, promuj\u0105 zdrowe jedzenie, mamy podatek od cukru ale idzie to do\u015b\u0107 opornie. Brytyjski rz\u0105d ostatnio odpu\u015bci\u0142 plany aby zakaza\u0107 sprzedawania niezdrowych przek\u0105sek w promocjach typu \u2018dwie paczki czips\u00f3w w cenie jednej\u2019 ze wzgl\u0119du na&#8230; wzrost cen \u017cywno\u015bci. Dwa lata temu by\u0142am z m\u0142odsz\u0105 P. na urodzinach jej kole\u017canki, przyj\u0119cie odbywa\u0142o si\u0119 w jej domu. Rodzice mogli sobie na to pozwoli\u0107 bo dom by\u0142 przestronny z ogromnym ogrodem, bardzo gustownie urz\u0105dzony. Mama jest z zawodu technologiem \u017cywno\u015bci\u2026.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie przerzucenie odpowiedzialno\u015bci za nasz\u0105 nadmiern\u0105 tusz\u0119 to r\u00f3wnie\u017c \u015bwietna informacja dla przemys\u0142u fitness. Skoro to my jeste\u015bmy w ca\u0142o\u015bci odpowiedzialni za nasz\u0105 pora\u017ck\u0119 wobec lod\u00f3w o smaku solonego karmelu to i my powinni\u015bmy co\u015b z tym zrobi\u0107 za pomoc\u0105 karnetu na si\u0142owni\u0119, ksi\u0105\u017cki z now\u0105 diet\u0105, produkt\u00f3w \u2018light\u2019 i suplement\u00f3w, nowych but\u00f3w do biegania, zegark\u00f3w licz\u0105cych nasze kroki itd. \u015awietna okazja aby zn\u00f3w co\u015b nam sprzeda\u0107. I pomy\u015ble\u0107, \u017ce gdyby\u015bmy nie wynale\u017ali czips\u00f3w o smaku s\u0142odkiego czili to wszyscy byliby\u015bmy szczupli i \u017caden fitness biznes nie by\u0142by nam potrzebny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Big Tech dzia\u0142a podobnie. To, \u017ce nie mo\u017cemy si\u0119 oderwa\u0107 od naszych telefon\u00f3w czy seriali na Netfliksie to nasz problem. Przecie\u017c telefony s\u0105 wyposa\u017cone w r\u00f3\u017cne funkcje, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cemy kontrolowa\u0107 i ogranicza\u0107 czas sp\u0119dzony z urz\u0105dzeniem. Mamy te\u017c ca\u0142y przemys\u0142, kt\u00f3ry ma nam pom\u00f3c wyzwoli\u0107 si\u0119 od naszych smartfon\u00f3w oraz poradzi\u0107 sobie z mg\u0142\u0105 m\u00f3zgow\u0105. S\u0105 wi\u0119c specjalne sejfy, w kt\u00f3rych mo\u017cemy zamkn\u0105\u0107 nasz telefon, zag\u0142uszacze sygna\u0142u wi-fi, wczasy bez telefonu, kawiarnie bez Internetu, minimalistyczne telefony kom\u00f3rkowe \u2018jak za dawnych czas\u00f3w\u2019 z minimalnym dost\u0119pem do Internetu. Nasz\u0105 dziuraw\u0105 uwag\u0119, pr\u00f3buj\u0105 ratowa\u0107 kursy medytacji i uwa\u017cno\u015bci albo terapia podznawczo-bechawioralna, cz\u0119sto w formie\u2026. aplikacji na telefon w cenie 7.99 za miesi\u0105c. No i s\u0105 jeszcze antydepresanty, olejki CBD, adaptogeny itd.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czas zmieni\u0107 ten system<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tylko, \u017ce my nie tego potrzebujemy. Potrzebujemy rozwi\u0105za\u0144 systemowych tak jak to si\u0119 sta\u0142o w przypadku papieros\u00f3w. Ja rzuci\u0142am palenie na dobre nie wtedy, kiedy przykleja\u0142am sobie plasterki z nikotyn\u0105 czy \u017cu\u0142am gum\u0119 Nicorette albo wtedy, kiedy zakazano palenia w pubach. P\u00f3ki rz\u0105dy nie zaczn\u0105 kontrolowa\u0107 i regulowa\u0107 firm Big Tech, Big Food, Big Pharma to nic z tego nie b\u0119dzie. My jako spo\u0142ecze\u0144stwo przez to nasze rozkojarzenie mamy coraz mniejszy potencja\u0142 aby cokolwiek zdzia\u0142a\u0107. Zreszt\u0105, co z tego, \u017ce dziewuchy i czarne parasolki? Nie uda\u0142o si\u0119 powstrzyma\u0107 zaostrzenia prawa aborcyjnego, ma\u0142o tego, p\u0119tla si\u0119 zaciska, od kilku dni mamy obowi\u0105zkow\u0105 \u2018aktualizacj\u0119 karty pacjenta\u2019. Kobiety w sytuacji podbramkowej jeszcze cz\u0119\u015bciej ni\u017c kiedy\u015b s\u0105 skazane na szukanie pomocy poza systemem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od Big Food si\u0119 tyje, Big Pharma faszeruje nas lekami, kt\u00f3rych nie potrzebujemy a Big Tech robi nam sieczk\u0119 z m\u00f3zgu. Nie by\u0142am i nie jestem podatna na teorie spiskowe ale zaczynam zauwa\u017ca\u0107, \u017ce naszym \u017cyciem faktycznie steruj\u0105 wielkie korporacje i jakby robi si\u0119 coraz mniej \u017cycia w \u017cyciu, jeste\u015bmy coraz mniej krytyczni, coraz mniej uwa\u017cni, coraz bardziej podatni na wp\u0142ywy innych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mam wra\u017cenie, \u017ce dzisiejszy \u015awiat i zachodni model spo\u0142ecze\u0144stwa po prostu przestaje by\u0107 przyjazny cz\u0142owiekowi. Przychodzi mi na my\u015bl analogia z nowym budownictwem mieszkaniowym. Ile tak naprawd\u0119 buduje si\u0119 osiedli, kt\u00f3re spe\u0142niaj\u0105 swoj\u0105 wydawa\u0142oby si\u0119 podstawow\u0105 funkcj\u0119, czyli s\u0105 przyjazne mieszka\u0144com? Ile nowych mieszka\u0144 i dom\u00f3w jest zaprojektowana tak, aby po prostu dobrze si\u0119 w nich mieszka\u0142o? Mieszkania zbyt cz\u0119sto nie s\u0105 rozk\u0142adowe, a pomieszczenia nie s\u0105 proporcjonalne (np. du\u017ca \u0142azienka w ma\u0142ym mieszkaniu), pokoje nie s\u0105 ustawne bo moj\u0105 okna i grzejniki w dziwnych miejscach albo \u015bciany pod dziwnym k\u0105tem, miejsca parkingowe s\u0105 za ciasne na nasze coraz szersze samochody, s\u0105siedzi patrz\u0105 w okno, place zabaw s\u0105 \u017ale rozplanowane, klatki schodowe zbyt akustyczne, windy g\u0142o\u015bne, jest za ma\u0142o zieleni, cz\u0119sto brak porz\u0105dnej drogi dojazdowej&#8230;.architekt p\u0142aka\u0142 jak projektowa\u0142. Wyra\u017anie wida\u0107, \u017ce dla dewelopera liczy si\u0119 zysk a nie produkt, kt\u00f3ry ma by\u0107 \u2018dla ludzi\u2019.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nasz \u015awiat przestaje by\u0107 \u2018dla ludzi\u2019 i zmierza w kierunku patodeweloperki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Doda\u0142am przycisk z lajkiem. Mo\u017cna go nacisn\u0105\u0107 i da\u0107 mi zna\u0107, \u017ce \u2018jestem\u2019, \u2018przeczyta\u0142am\u2019, \u2018dobra robota\u2019, \u2018fajnie, \u017ce jeste\u015b\u2019, \u2018doceniam to, \u017ce piszesz\u2019. Dla mnie jest to znak, \u017ce kto\u015b tam po tej drugiej stronie jest i czyta. Umawiamy si\u0119, \u017ce naci\u015bni\u0119cie tego przycisku nie oznacza, \u017ce koniecznie zgadzacie si\u0119 z tre\u015bci\u0105 wpisu, ok?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzisiejszy wpis jest niejako kontynuacj\u0105 tego sprzed tygodnia. Lojalnie uprzedzam, \u017ce wpis jest d\u0142ugi, prowokuje do my\u015blenia i zawiera lokowanie brzydkiego s\u0142owa. Je\u015bli uwa\u017cacie, \u017ce w zesz\u0142ym tygodniu poruszy\u0142am ci\u0119\u017cki temat to\u2026 ten jest ci\u0119\u017cszy.&nbsp;&nbsp;&nbsp; Skradziona uwaga Ko\u0144czy\u0142am w\u0142a\u015bnie czyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Burkemana, gdy w \u2018Polityce\u2019 (wydanie 37\/2022) wpad\u0142 mi w oko artyku\u0142 Bartka Chaci\u0144skiego zatytu\u0142owany [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,28,34,23,30,27],"tags":[84,85,79,80,77,78,83,82,81],"class_list":["post-2276","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-codzienne","category-dziecko","category-gadzety","category-rozkminki","category-spoleczenstwo","category-zdrowie","tag-big-food","tag-big-tech","tag-fejsbuk","tag-instagram","tag-media-spolecznosciowe","tag-mgla-mozgowa","tag-patodeweloperka","tag-tiktok","tag-youtube"],"views":1796,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2276"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2283,"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2276\/revisions\/2283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pimposhka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}