Wszystkie plagi Zjednoczonego Królestwa

Kiedy piszę o mieszkaniu w UK to zazwyczaj są to wpisy bardzo pozytywne i często w kontraście do życia w Polsce (co nie wszystkim czytelnikom się podoba). No to dzisiaj odwrotnie. A wszystko dlatego, że Brytyjczyków w chwili obecnej trawią plagi. Takie codzienne życie zrobiło się w ciągu ostatnich sześciu tygodni dużo trudniejsze. Plag jest wiele, dwie największe nazywają się pandemia i brexit ale to tylko czubek góry lodowej.

Brexit stał się faktem na początku tego roku ale przez (kolejny) lockdown mało kto zauważył. No chyba, że trzeba było wysłać paczkę do Polski bo pojawiły się deklaracje celne. Teraz UK wychodzi z pandemii i mam wrażenie, że krajobraz społeczny mamy jak po apokalipsie. Pewnie nie pamiętacie, ale kiedy ogłoszono szokujący wynik brexitowego referendum to w UK pojawiły się ataki na Polaków. Obywatele Polski znajdowali liściki na szybach za wycieraczką, żeby wracali do domu. Pamiętam też taki dokument. Siedzi na kanapie kobieta i narzeka, że nie może iść do pracy bo ci głupi Polacy zaniżają stawki. Dodam, że ta kobieta wyglądała jakby nie przepracowała ani jednego dnia w swoim życiu. No ale to zawsze wygodnie winić kogoś za swoje własne lenistwo czy generalne niepowodzenia. 

No to teraz ta Pani ma duże pole do popisu. Gospodarka w UK się rozkręca ale nagle okazuje się, że… nie ma komu pracować. Bardzo dużo emigrantów (czy to z Polski czy z innych krajów) w czasie pandemii wyjechało. Wcale się nie dziwię, wiele krajów radziło sobie z pandemią dużo lepiej (nawet jeśli tylko ‘na papierze’), nie miało aż tyle obostrzeń to po co mieli siedzieć tutaj, pozamykani w domach, bez pracy? A potem zrobił się brexit i wrócić już nie jest tak łatwo. Bezrobocie w UK jest poniżej 5% i od kilku miesięcy sukcesywnie maleje ale nie ma komu pracować. 

Braki kadrowe są dosłownie wszędzie. Narzekają rolnicy bo nie mają pracowników sezonowych ale najgorsza sytuacja jest chyba w transporcie. Otóż nagle zabrakło 100,000 kierowców ciężarówek. Wiele z nich wyjechało i pracuje w Europie, gdzie nie tylko zarobki są lepsze ale jest też lepsza infrastruktura (kierowcy mają lepszy dostęp do miejsc na trasie, gdzie mogą się przespać albo umyć). Część zabiła korona, część zrezygnowała z pracy, część przeszła na emeryturę bo średnia wieku w tym zawodzie jest dość wysoka. Dodatkowo korona spowolniła szkolenia i egzaminy nowych kierowców. 

Doszło do tego, że nie ma komu wozić benzyny na stacje benzynowe i od dwóch tygodni jest problem aby zatankować samochód. Problem z zakupem mąki czy makaronu znany z początków pandemii jest teraz śmieszny w porównaniu z brakiem benzyny bo nagle do pracy nie mogą dojechać kluczowi pracownicy. Dwa tygodnie temu BP ogłosiło, że zamyka kilka stacji ze względu na braki w dostawach i ludzie nagle rzucili się do dystrybutorów. W telewizji pokazywali ogromne kolejki na stacjach ale też idiotów tankujących sześć kanistrów albo lejących benzynę do…. worków na śmieci (true story).  Ruszyła lawina, pomimo zapewnień rządzących, że benzyny w kraju jest pod dostatkiem i jeśli tylko ludzie nie będą kupować ‘na zapas’ to na stacjach też jej nie zabraknie. Sytuacja powoli się stabilizuje ale rząd musiał w zeszłym tygodniu do wożenia benzyny zatrudnić wojsko. 

Chociaż bezrobocie jest małe a rąk do pracy brakuje niemal w każdym sektorze to jakoś trudno te wakaty zapełnić. Po pierwsze Brytyjczycy są mało chętni aby nagle chwycić za miotłę a poza tym ludzie po prostu się rozleniwili. Wiele pracowników dostało tzw. postojowe nazywane również koronawakacjami i nie za bardzo chce im się teraz wrócić do pracy. Znam też sporo osób bardzo dobrze zarabiających, które teraz kombinują jak tu przejść na wcześniejszą emeryturę bo przed pandemią np. bardzo dużo służbowo podróżowali (także to miejsc mało ‘turystycznych’) i powrót do tego trybu życia już im nie pasuje. Uniwersytet (w moim dziale) wymaga abyśmy wrócili do biura na dwa dni tygodniowo. Znalazły się osoby, które zagroziły, że odejdą z pracy jeśli ktokolwiek będzie ich zmuszał do fizycznego powrotu do biura. Co ciekawe, gdyby półtora roku temu ktoś nam powiedział, że nie musimy być codziennie w biurze a wystarczą dwa dni w tygodniu to wszyscy by się chyba posikali ze szczęścia. Minister wzywa aby ludzie ‘Zeszli ze swoich Pelotonów* i wrócili do pracy’ ale ludziom się nie chce. Jeśli ktoś nie chce wrócić do ‘przyjemnej’ pracy biurowej to tym bardziej nie będzie mu się chciało wracać do pracy pozostawionej przez imigrantów. 

Brak rąk do pracy, załamane łańcuchy dostaw to nie jedyny problem. Otóż rozkręcająca się gospodarka światowa zwiększa swoje zapotrzebowanie na energię i światowe ceny gazu poszybowały w górę. A w UK rząd nałożył limit na to ile firmy energetyczne mogą sobie liczyć za gaz od klienta detalicznego. W chwili obecnej ten limit jest niższy niż cena hurtowa gazu co oznacza, że firmy sprzedają klientom gaz ze stratą. Wiele małych firm (w UK rynek energetyczny jest dość rozdrobniony) w ostatnich tygodniach splajtowało. Gospodarstwa domowe zazwyczaj są na umowach dwuletnich, dzięki czemu nie muszą się martwić o podwyżki cen. Teraz półtora miliona domów straciło takie umowy i z klucza przydzielani są do dużych firm przez co ich rachunki wzrosną. A to wszystko na rozpoczęcie sezonu grzewczego. Mało tego, także w momencie kiedy kończy się ‘postojowe’ a rząd obciął dodatkowe £20 zasiłku tygodniowo, które zostało wprowadzone tymczasowo aby pomóc biednym rodzinom w czasach pandemii. Wysokie ceny gazu mają też inny negatywny efekt. Otóż zmniejszyła się produkcja dwutlenku węgla co negatywnie wpłynęło na produkcję żywności i przyczyniło się do pustych półek w sklepach. Brak dwutlenku węgla i siły roboczej to także problem ubojni, już 600 zdrowych świń zostało zabitych na farmach i zutylizowanych zamiast stać się bekonem. 

Korona za to ma się w najlepsze. Zjednoczone Królestwo od tygodni notuje dziennie między 30,000 a 40,000 nowych przypadków (absolutnie najwięcej w Europie) i około 150 zgonów. Obostrzeń jest niewiele bo teraz podobno ‘uczymy się żyć’ z koroną. NHS jest na granicy wydolności. Niby nie ma kryzysu ale zaczyna się właśnie sezon na choroby górnych dróg oddechowych a ludzie wychodzą z domów ze zmniejszoną odpornością (bo przez długi czas nie mieli styczności z żadnymi zarazkami). Do tego są ogromne kolejki nie tylko do rutynowych zabiegów i operacji (przełożonych przez pandemię) ale też wiele osób jest w gorszym stanie zdrowia bo przez pandemię nie szukali pomocy lekarza jak tylko poczuli się gorzej. Jeśli chodzi o zdrowie psychiczne to już w ogóle lepiej nic nie mówić. Jedyne do ‘wyszło’ rządowi to program szczepień. Być może dlatego koronaśmiertelność w UK jest niemal pięć razy mniejsza niż na przykład w Polsce. 

Podsumowując nie jest wesoło. My jako rodzina nie możemy narzekać ani trochę ale smutno jest jak człowiek włączy telewizor. W zeszłym tygodniu odbyła się konferencja Torysów. Człowiek z wiechciem na głowie obiecuje, że to wszystko przejściowe, że feniks odrodzi się z popiołów, że Wielka Brytania stanie się nowoczesną gospodarką wysokich kompetencji i wysokich pensji (high skills, high pay). Póki co zatwierdzono 300 natychmiastowych wiz dla kierowców ciężarówek. Z tego co napisano, tłoku nie było. Pozostaje mi wierzyć w brytyjski pragmatyzm, który tak lubię choć polska melancholia w chwili obecnej jednak we mnie przeważa. Może to październik? 

Mam nadzieję, że u Was wiadomości są lepsze. Miłego tygodnia! 

*Peloton to luksusowy rower treningowy (klik), który w czasie pandemii zrobił furorę. 

EDIT: dzisiaj przyszła nasza cotygodniowa dostawa spożywki z Sainsburego. Było wszystko co zamówiliśmy tylko croissanty zamienili na nieco inne.